Bina değerlendirme sistemleri, sürdürülebilirlik hedeflerini belirli kapsam içinde düzenlemeye, belgelemeye ve doğrulamaya yardımcı olur. Ancak odakları, değerlendirme yolları, sürümleri, ülkeleri ve proje türleri farklıdır. Seçim; çevresel performans, kullanıcı sağlığı ve konforu veya kaynak verimliliği hedefini belirlemekle başlar. Ardından koşullar, maliyet ve belgeleme kapasitesi karşılaştırılır.
Tasarım sunumunu sertifika kanıtından ayırmak için ECO TOWN projesini inceleyin. Sayfa bir kentsel tasarım önerisini açıklar. Sertifika iddiası, ilgili sisteme özgü değerlendirme ve belgeler gerektirir; proje sayfası sertifikalandırmayı kanıtlamaz.
Sistemler neleri değerlendirir?
Enerji, su, iç çevre kalitesi, malzeme, arsa, ulaşım ve çevre değerlendirmeye girebilir. Bazı sistemler tasarım ve yapımı; bazıları işletme, yenileme veya iç mekân düzenlemesini kapsar.
Sertifika, binanın her yönünün kusursuz olduğu anlamına gelmez ve mevzuatın yerini almaz. Kapsam, seviye, tarih ve yenileme veya işletme verisi gereklilikleri anlaşılmalıdır.
İstanbul’da tanınan bir çerçeve, ekip hedeflerini ortaklaştırabilir ve yatırımcı ile kullanıcılara daha açık bilgi sunabilir. Kiralama, finansman veya taşınmaz değerine etkisi ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Karşılaştırılabilecek yedi sistem
LEED
LEED; tasarım ve yapım, iç mekân düzenlemesi ve işletme gibi farklı tür ve aşamalar için yollar sunar. Koşullar yol ve sürüme bağlıdır. Uygun seçim için USGBC’yi inceleyin.
BREEAM
BREEAM yeni ve mevcut yapılar ile topluluklar dahil farklı aşama ve varlıklarda sürdürülebilirliği değerlendirir. Kapsam ve değerlendirici gereksinimi için resmî standartlarına bakın.
WELL
WELL, hava, su, ışık ve konforla ilgili unsurlar dahil yapılı çevrede sağlık ve esenliğe odaklanır. Bazı çevresel hedefleri tamamlar; kapsamları aynı değildir. IWBI’yi inceleyin.
DGNB
DGNB, yapı yaşam döngüsünü; çevresel, ekonomik, sosyal ve işlevsel yönlerle birlikte ele alır. Ölçütler değerlendirme yoluna göre değişir. Resmî sertifika şemalarını inceleyin.
Green Star
Avustralya Yeşil Bina Konseyi, yapılı çevrenin farklı tür ve aşamaları için değerlendirme araçları sunar. Aracın proje yerinde uygulanabilirliğini Green Star sistemi üzerinden kontrol edin.
CASBEE
Yapılı çevrenin kalitesini ve çevresel yüklerini değerlendiren Japonya kaynaklı bir çerçevedir. Her ülke ve yapıya uygun olduğunu varsaymadan araç, kapsam ve değerlendirme kuruluşu incelenmelidir.
EDGE
EDGE enerji, su ve malzeme verimliliğine odaklanır; kaynak iyileştirme stratejilerini karşılaştırmayı destekler. Koşullar sürüme ve yola göre değişir. GBCI EDGE’i inceleyin.
Uygun sertifika nasıl seçilir?
Proje hedeflerini belirleyin
Öncelik enerji, su, konfor, malzeme belgelemesi veya işletme mi? Hedefleri sıralayın ve sertifikaya neden ihtiyaç duyulduğunu açıklayın.
Yapı türünü ve aşamasını inceleyin
Yeni bina, mevcut yapı işletmesi ve ofis düzenlemesi aynı yolu izlemez. Seviye hedefi koymadan önce uygunluk koşullarını doğrulayın.
Yerel tanınırlığı değerlendirin
Yatırımcı, kiracı ve ilgili kurumlardan gerçek gereksinimleri öğrenin. Uluslararası bilinirliğin tek başına proje uygunluğu sağladığını varsaymayın.
Kapsamlı bütçe oluşturun
Kayıt, değerlendirme, danışmanlık, belgeleme, test ve olası tasarım veya işletme iyileştirmelerini dahil edin. Projeye özel güncel teklifler isteyin.
Uzmanları erken dahil edin
Her belge, hesap ve testin sorumlusunu belirleyin; takvimi projeye entegre edin. Ekibin sertifika deneyimini gerçek iş ve yeterliliklerle doğrulayın.
Uygulamanın faydaları ve güçlükleri
Sertifika; hesap verebilirlik, alternatif karşılaştırması ve bilgi takibi için çerçeve sağlayabilir. Ancak zaman, kaynak, iş birliği ve belge; bazen test veya sürekli performans verisi gerektirir.
Sistemler kapsamlı çevresel değerlendirme, kullanıcı sağlığı veya kaynak verimliliği gibi farklı önceliklere sahiptir. Farklı sistemlerdeki seviyeleri eşdeğer puanlar gibi karşılaştırmayın.
Proje sonuçlarını değerlendirmek
Sertifikayı resmî kaynaktan doğrulayın. Enerji veya su karşılaştırmasında sınırları, verileri ve ölçüm dönemini inceleyin. Logo, tek başına belirli işletme performansını veya finansal getiriyi kanıtlamaz.
Mevcut yapılar işletme veya yenilemeye uygun yollardan yararlanabilir. İyileştirmeler etki, maliyet ve yapı durumuna göre sıralanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Hangi sistem en uygundur?
Proje, hedef, aşama ve ülkeye bağlıdır; herkes için tek en iyi seçenek yoktur.
Sertifika taşınmaz değerini artırır mı?
Çekiciliği ve şeffaflığı destekleyebilir; değer ve kiralama konum, piyasa ve gerçek performanstan etkilenir.
Mevcut bina sertifika alabilir mi?
Birçok sistemde mevcut yapılar için yollar bulunur. Güncel koşullar kontrol edilmelidir.
Yalnızca yeni yapılar için midir?
Hayır; sisteme göre işletme, yenileme, iç mekân ve toplulukları da kapsayabilir.
Maliyete değer mi?
Beklenen faydaları tasarım, belgeleme ve işletme maliyetleriyle hedeflerinize göre karşılaştırın; genel geri ödeme süresi varsaymayın.
